Hipnoterapi nasıl uygulanır?
Hipnoterapi, bir ön değerlendirmenin ardından hipnoz hâlinin önceden konuşulmuş bir terapötik hedef için kullanıldığı, yapılandırılmış bir psikoterapi çalışmasıdır. Seans rastgele ilerlemez; hazırlık, hipnoza geçiş (indüksiyon), odağın pekiştirilmesi (derinleştirme), asıl çalışma ve çıkış gibi birbirini izleyen aşamalardan oluşur. Seansın sonunda deneyiminiz birlikte konuşulur ve günlük yaşamınıza nasıl aktarılacağı planlanır.
Ön görüşmede neler konuşulur?
Hipnoza geçmeden önce terapistin sizi ve başvuru nedeninizi tanıması gerekir. Tıbbi hipnoz üzerine yazılmış klinik kaynaklar da seansın ilk adımı olarak uygunluğun doğrulanmasını, yanlış beklenti ve korkuların düzeltilmesini ve hedeflerin belirlenmesini sayar. Ön görüşmede genellikle şu konular ele alınır:
- Sizi başvurmaya yönelten sorun, ne zamandan beri sürdüğü ve günlük yaşamınızı nasıl etkilediği
- Geçmişte aldığınız psikolojik ya da psikiyatrik destek, kullandığınız ilaçlar ve bilinen tıbbi durumlarınız
- Alkol ya da madde kullanımı, uyku düzeniniz ve yaşamınızdaki önemli stres kaynakları
- Hipnozla ilgili beklentileriniz, kaygılarınız ve daha önceki deneyimleriniz
- Çalışmanın neyi hedeflediği ve bu hedefe ulaşıldığını nasıl anlayacağınız
Bu görüşmenin sonunda hipnozun sizin için uygun olup olmadığına karar verilir. Bazen hipnoz yerine ya da hipnozdan önce başka bir yaklaşım daha doğru olabilir; bazen de psikiyatrik ya da tıbbi bir değerlendirme gerekir. Hipnozun hangi durumlarda önerilmediğini hipnoz kimler için uygun değil sayfasında anlatıyoruz.
Bir hipnoterapi seansı hangi aşamalardan oluşur?
Her terapistin ve her yöntemin kendine özgü bir üslubu vardır, ama klinik hipnoz seanslarının çoğu benzer bir iskelete dayanır:
- Hazırlık: O günkü durumunuz konuşulur, seansın hedefi hatırlanır ve hipnoz sırasında ne yapılacağı kısaca anlatılır. Rahat bir oturuş ya da uzanış pozisyonu bulunur.
- İndüksiyon: Dikkatin içe ve belirli bir noktaya yöneltildiği geçiş aşamasıdır. Bir noktaya bakmak, nefese odaklanmak, bedeni bölüm bölüm fark etmek ya da bir imgeyi canlandırmak gibi farklı teknikler kullanılabilir. Filmlerdeki sallanan sarkaç bu tekniklerden yalnızca biridir; klinik hipnoz için şart değildir.
- Derinleştirme: Odaklanmayı pekiştiren aşamadır. Bir merdivenden inmek, geriye doğru saymak ya da güvenli bir yeri ayrıntılarıyla hayal etmek gibi imgelerle dikkat daha da yoğunlaştırılır. Buradaki "derinlik" bir bilinç kaybı değil, deneyime daha çok dalmak anlamına gelir.
- Terapötik çalışma: Seansın asıl bölümüdür ve seçilen yönteme göre değişir. Doğrudan telkinler, korkulan bir durumun zihinde provası, ego güçlendirme çalışmaları, bir duygunun kaynağının keşfi ya da kişiliğin farklı yanlarıyla iletişim bu aşamada yer alabilir.
- Çıkış: Dikkat adım adım dış dünyaya döndürülür. Gerekirse günlük yaşamda işinize yarayacak hipnoz sonrası telkinler verilir. Kişinin tamamen uyanık ve yönelimli olduğundan emin olunur.
- Seans sonrası konuşma: Neler deneyimlediğiniz, neyin zorladığı ve neyin iyi geldiği konuşulur. Kendi kendine hipnoz alıştırmaları ya da davranışsal ödevler gibi seanslar arasında yapılacaklar planlanır.
Terapötik çalışma aşamasında kullanılan yöntemlerin birbirinden nasıl ayrıldığını hipnoterapi yöntemleri sayfasında ayrıntılı olarak bulabilirsiniz.
Danışanın seanstaki rolü nedir?
Hipnoterapide pasif bir alıcı değil, çalışmanın etkin bir ortağısınız. Hipnoz terapistin size "yaptığı" bir şey değildir; sizin dikkatinizi ve hayal gücünüzü kullanmanızla gerçekleşir. Seans sırasında konuşabilir, soru sorabilir, rahatsız olduğunuz bir imgeyi değiştirmek isteyebilir ya da çalışmayı durdurmayı talep edebilirsiniz. Bazı yöntemlerde konuşmak yerine önceden kararlaştırılan parmak işaretleriyle "evet", "hayır" ya da "durmak istiyorum" denebilir.
Seanslar arasında yaptığınız da önemlidir. Öğrendiğiniz kendi kendine hipnoz tekniklerini denemek, gündelik hayatta neyin değiştiğini ya da değişmediğini fark etmek ve bunu terapistinizle paylaşmak, çalışmanın size göre ayarlanmasını sağlar. Hipnozla ilgili hâlâ kafanızı kurcalayan sorular varsa hipnoz mitleri sayfası iyi bir başlangıç olabilir.
Seanslar kaydedilir mi, gizlilik nasıl korunur?
Hipnoterapi bir psikoterapi çalışmasıdır ve psikoterapideki gizlilik ilkelerine tabidir. Seansta konuşulanlar, sizin ya da bir başkasının hayatının ciddi tehlikede olduğu durumlar gibi yasal ve etik istisnalar dışında üçüncü kişilerle paylaşılmaz. Bu istisnaların neler olduğu ön görüşmede açıkça konuşulmalıdır.
Holistik Psikoterapi'de hipnoterapi seansları ses ya da görüntü olarak kaydedilmez. Kendi kendine hipnoz gibi seanslar arasında yapılacak alıştırmalar seansta birlikte öğrenilir. Başka bir yerde çalışıyorsanız, kayıt alınıp alınmadığını, alınıyorsa neden, nerede saklandığını ve kimlerin erişebileceğini sormak sizin hakkınızdır.
Hipnoterapistinizi seçerken neye dikkat etmelisiniz?
Hipnoz eğitimi tek başına bir kişiyi terapist yapmaz. Bir hipnoterapistle çalışmadan önce temel mesleğini (psikolog, psikiyatrist, hekim, diş hekimi gibi), hipnoz eğitimini nereden aldığını ve sizi hipnozdan önce değerlendirip değerlendirmeyeceğini sormanız yerinde olur. Hipnoterapi çoğu zaman bireysel psikoterapinin içinde yer alır; bu yüzden terapistin hipnoz dışındaki psikoterapi becerileri de en az hipnoz becerisi kadar önemlidir.